<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xml:lang="de">
<?xml-model href="http://www.stoa.org/epidoc/schema/latest/tei-epidoc.rng" schematypens="http://relaxng.org/ns/structure/1.0"?>
    <teiHeader>
        <fileDesc>
            <titleStmt>
                <title type="main">Historisch-philologischer Kommentar zur Chronik des Johannes Malalas</title>
                <title type="sub">Buch 16, Kapitel 6</title>
                <author>die Mitarbeiterinnen und Mitarbeiter der HAdW-Forschungsstelle Malalas</author>
                <respStmt xml:id="Malalas">
                    <resp>Export vom 20260510-000004</resp>
                    <name>daffi/HAdW</name>
                </respStmt>
            </titleStmt>
            <editionStmt>
                <edition>
                    <date>20260510</date>
                </edition>
            </editionStmt>
            <publicationStmt>
                <publisher>Heidelberger Akademie der Wissenschaften: Forschungsstelle Malalas-Kommentar</publisher>
                <availability status="restricted">
                    <licence target="https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/deed.de">CC BY-NC-SA 4.0</licence>
                </availability>
            </publicationStmt>
            <sourceDesc>
                <p>Export aus Malalas-Datenbank</p>
            </sourceDesc>
        </fileDesc>
        <revisionDesc>
            <listChange>
                <change>
                    <date>20260510-000004</date>
                    <name>die Mitarbeiter der HAdW-Forschungsstelle</name>
                </change>
            </listChange>
        </revisionDesc>
    </teiHeader>
    <text>

            <!-- Kommentar Anfang -->
            <div type="commentary">
  

            <!-- Kommentar Ende -->
            </div>
  
        <front>
            <!-- Inhaltszusammenfassung -->
<p xml:space="preserve"> Mal. XVI 6 stellt einen detailfreudigen Bericht über
Ausschreitungen in Antiochia und ihre Niederwerfung dar.

 (F.B.)</p>
        </front>

<div xml:id="B000159" n="B000159" rend="inline" type="section">
  <p>            Joh. Nik. LXXXIX 23--29. Die _Excerpta de insidiis_ 168,35f. De Boor (bei
            [L:Thurn+2000], 324 fehlerhaft angegeben) bieten nur folgenden Text: Ὅτι ἐπὶ τῆς αὐτοῦ
            βασιλείας ἐν Ἀντιοχείᾳ στάσεις ἐγένοντο πολλαὶ καὶ πολλοὶ φόνοι. Eine slawische Fassung
            dieses Kapitels existiert nicht.
</p></div> 
        <body>

            <!-- Griechische Transkription -->
            <div type="edition" xml:id="T000595" xml:space="preserve">
                <ab>
                    <lb n="1"/><anchor xml:id="K002692"/>Ἐν δὲ τῷ αὐτῷ χρόνῳ τῆς αὐτοῦ βασιλείας ἐπὶ τῆς ὑπατείας τοῦ 
                    <lb n="2"/>αὐτοῦ βασιλέως Ἀναστασίου ὡς τὸ τρίτον κατῆλθεν ἐν Ἀντιοχείᾳ τῇ 
                    <lb n="3"/>μεγάλῃ <anchor xml:id="K003001"/>Καλλιόπας τις ἡνίοχος <anchor xml:id="K003078"/>ἀπὸ φακτιοναρίων Κωνσταντινουπό- 
                    <lb n="4"/>λεως· καὶ ἐδόθη εἰς τὸ Πράσινον μέρος <anchor xml:id="K002693"/>Ἀντιοχείας ἐπὶ <anchor xml:id="K002695"/>Βασιλείου κόμητος 
                    <lb n="5"/><anchor xml:id="K003076"/>Ἐδεσσηνοῦ· καὶ παρέλαβε τὸν σταῦλον τοῦ Πρασίνου μέρους λιπόμενον, 
                    <lb n="6"/>καὶ ἐνίκησε κατὰ κράτος. καὶ <anchor xml:id="K004302"/>μετ᾿ ὀλίγον καιρὸν ἐπετελέσθη <anchor xml:id="K002694"/>ἐν τῇ Δάφνῃ 
                    <lb n="7"/>Ἀντιοχείας κατὰ τὸ ἔθος ἡ συνήθεια τῶν Ὀλυμπίων ἡ λεγομένη· <anchor xml:id="K003072"/>καὶ 
                    <lb n="8"/>τοῦ πλήθους τῶν Ἀντιοχέων ἀνελθόντος ἐν Δάφνῃ <anchor xml:id="K004731"/>οἱ ἐκ τῆς εἰσελασίας 
                    <lb n="9"/>ὁρμήσαντες μετὰ τοῦ ἡνιόχου Καλλιόπα κατελθόντες <anchor xml:id="K002240"/>ἐν τῇ συναγωγῇ 
                    <lb n="10"/>τῶν Ἰουδαίων τῇ οὔσῃ ἐν τῇ αὐτῇ Δάφνῃ ἐνέπρησαν αὐτήν, <anchor xml:id="K002510"/>πραιδεύ- 
                    <lb n="11"/>σαντες πάντα ὅσα ἦν ἐν τῇ συναγωγῇ καὶ ἐφόνευσαν πολλούς, <anchor xml:id="K003077"/>μηνὶ 
                    <lb n="12"/>ἰουλίῳ θʹ, ἰνδικτιῶνος ιεʹ. <anchor xml:id="K002239"/>καὶ πήξαντες ἐκεῖ τὸν τίμιον σταυρὸν ἐποίησαν 
                    <lb n="13"/>γενέσθαι μαρτύριον τοῦ ἁγίου Λεοντίου. τούτων δὲ γνωσθέντων τῷ 
                    <lb n="14"/>αὐτῶ Ἀναστασίῳ βασιλεῖ προηγάγετο <anchor xml:id="K004721"/>κόμητα ἀνατολῆς <anchor xml:id="K002696"/>τὸν ἀπὸ κομ- 
                    <lb n="15"/>μερκιαρίων <anchor xml:id="K002697"/>Προκόπιον τὸν Ἀντιοχέα· ὅστις κατήνεγκε μεθ᾿ ἑαυτοῦ <anchor xml:id="K000631"/>ἀπὸ 
                    <lb n="16"/>θείου τύπου <anchor xml:id="K003079"/>νυκτέπαρχον Μηνᾶν ὀνόματι, <anchor xml:id="K002816"/>Βυζάντιον. καὶ <anchor xml:id="K003053"/>ταραχῆς γενο- 
                    <lb n="17"/>μένης παρὰ τῶν τοῦ Πρασίνου μέρους ἠβουλήθη ὁ αὐτὸς Μηνᾶς κατα- 
                    <lb n="18"/>σχεῖν τινας τῶν ἀτάκτων· καὶ γνόντες ἐκεῖνοι προσέφυγον <anchor xml:id="K003080"/>εἰς τὸν ἅγιον 
                    <lb n="19"/>Ἰωάννην ἔξω τῆς πόλεως. καὶ γνοὺς τοῦτο ὁ νυκτέπαρχος ἐν τῷ μεσημ- 
                    <lb n="20"/>βρίῳ ἀπῆλθε <anchor xml:id="K002570"/>μετὰ Γοτθικῆς βοηθείας εἰς τὸν ἅγιον Ἰωάννην· καὶ ἐξαίφνης 
                    <lb n="21"/>εἰσῆλθεν εἰς τὸν ἅγιον οἶκον, καὶ ηὗρεν ἐκεῖ ὑποκάτω τῆς ἁγίας τραπέζης 
                    <lb n="22"/>τοῦ <anchor xml:id="K002388"/>θυσιαστηρίου <anchor xml:id="K003081"/>τινὰ τῶν ἀτάκτων ὀνόματι Ἐλευθέριον· καὶ κεντήσας 
                    <lb n="23"/>αὐτὸν ξίφει ἐκεῖ, σύρας ἐκ τοῦ θυσιαστηρίου τὸ λείψανον αὐτοῦ, ἀπεκε- 
                    <lb n="24"/>φάλισεν, ὥστε τὸ ἅγιον θυσιαστήριον πληρωθῆναι αἵματος. καὶ λαβὼν 
                    <lb n="25"/>τὴν κεφαλὴν εἰσήρχετο ἐπὶ τὴν πόλιν Ἀντιόχειαν· καὶ ἐλθὼν ἕως τῆς 
                    <lb n="26"/>γεφύρης <anchor xml:id="K004779"/>τοῦ Ὀρέντου ποταμοῦ ἔρριψε τὴν κεφαλὴν εἰς τὸν ποταμόν. καὶ 
                    <lb n="27"/>εἰσῆλθεν ἔγγιστα <anchor xml:id="K004722"/>Προκοπίου τοῦ κόμητος τῆς ἀνατολῆς διηγούμενος 
                    <lb n="28"/>αὐτῷ τὰ συμβάντα. καὶ μετὰ τὸ μεσημβρινὸν ἐγνώσθη τοῦτο τοῖς Πρα- 
                    <lb n="29"/>σίνοις· καὶ ἐξελθόντες εἰς τὸν ἅγιον Ἰωάννην ηὗρον τὸν κορμὸν Ἐλευθε- 
                    <lb n="30"/>ρίου. καὶ λαβόντες εἰς κραβαταρέαν τὸ λείψανον αὐτοῦ εἰσήγαγον εἰς 
                    <lb n="31"/>τὴν πόλιν βαστάζοντες αὐτό. καὶ ὑπηντήθησαν <anchor xml:id="K002056"/>κατέναντι τῆς λεγομένης 
                    <lb n="32"/>Ῥουφίνου βασιλικῆς ἐπὶ τὸ <anchor xml:id="K003082"/>λουτρὸν τὸ λεγόμενον τῶν Ὀλβίης· καὶ συμ- 
                    <lb n="33"/>βαλόντες εἰς τὴν ῥύμην τῶν θαλασσίων <anchor xml:id="K005786"/>μετὰ τῆς βοηθείας καὶ τοῦ νυκτεπ- 
                    <lb n="34"/>άρχου καὶ τῶν τοῦ Βενέτου μέρους δημοτῶν μάχην περιεγένετο ὁ δῆμος 
                    <lb n="35"/>τοῦ Πρασίνου μέρους· καὶ παραλαβόντες τὴν Ῥουφίνου βασιλικὴν καὶ 
                    <lb n="36"/><anchor xml:id="K003083"/>τὴν λεγομένην Ζηνοδότου ἔβαλον πῦρ, καὶ ἐκαύθη πᾶσα ἡ Ῥουφίνου καὶ 
                    <lb n="37"/>τὰ δύο τετράπυλα τὰ ἐντεῦθεν κἀκεῖθεν καὶ τὸ πραιτώριον τοῦ κόμητος 
                    <lb n="38"/>τῆς ἀνατολῆς, καὶ πάντα κατηνέχθη ὑπὸ τοῦ πυρὸς διαφθαρέντα. καὶ 
                    <lb n="39"/><anchor xml:id="K002957"/>ἔφυγεν ὁ κόμης τῆς ἀνατολῆς <anchor xml:id="K002698"/>εἰς Ἀλεξάνδρειαν τὴν Καμβίωσαν. καὶ πιά- 
                    <lb n="40"/>σαντες ˂οἱ˃ ἀπὸ τοῦ Πρασίνου μέρους τὸν νυκτέπαρχον Μηνᾶν καὶ ἀνα- 
                    <lb n="41"/>κείραντες αὐτὸν ἐξέβαλον τὰ συκότια αὐτοῦ. καὶ μετὰ τὸ σῦραι τὸ λείψα- 
                    <lb n="42"/>νον αὐτοῦ ἐκρέμασαν αὐτὸ ἐν τῷ ἑστῶτι χαλκῷ ἀνδριάντι τῷ λεγομένῳ 
                    <lb n="43"/>Κολονισίῳ τὸ μέσον τοῦ ἀντιφόρου· καὶ μεταγαγόντες τὸ λείψανον, σύ- 
                    <lb n="44"/>ραντες ἔξω τῆς πόλεως Ἀντιοχείας ἔκαυσαν φρυγάνοις. ὁ δὲ βασιλεὺς 
                    <lb n="45"/>Ἀναστάσιος διδαχθεὶς προεχειρίσατο <anchor xml:id="K003084"/>κόμητα ἀνατολῆς Εἰρηναῖον τὸν 
                    <lb n="46"/>Πενταδιαστήν, Ἀντιοχέα· <anchor xml:id="K002810"/>καὶ ἐποίησεν ἐκδίκησιν καὶ φόβον ἐν τῇ πόλει. 
                </ab>
            </div>

            <!-- Kommentar Anfang -->
            <div type="commentary">
  
                <list>
                    <item corresp="#K002693" xml:space="preserve">
                        <ref>4|8</ref>
                        <p><label>Ἀντιοχείας:</label>
  Zu Antiochia am Orontes, der wichtigsten Metropole der spätantiken
 Levante und zugleich wichtigem geographischen Bezugspunkt der
 <emph rend="italics">Chronographia</emph>: <ref
 target="#K000371">8, 12</ref>.

 (F.B.)</p>
                    </item>
                </list>
                <list>
                    <item corresp="#K002694" xml:space="preserve">
                        <ref>6|10</ref>
                        <p><label>ἐν τῇ Δάφνῃ Ἀντιοχείας:</label>
  Zum antiochenischen Vorort Daphne: <ref target="#K002021">8, 19</ref>.

 (F.B.)</p>
                    </item>
                </list>
                <list>
                    <item corresp="#K002240" xml:space="preserve">
                        <ref>9|7</ref>
                        <p><label>ἐν τῇ συναγωγῇ τῶν Ἰουδαίων τῇ οὔσῃ ἐν τῇ αὐτῇ Δάφνῃ:</label>
  Diese Synagoge befand sich am oberen Ende der Straße, die von Antiochia
 auf die Hochebene von Daphne führt, weswegen Severos das Martyrium in
 seiner 27. Homilie als Zugang nach Daphne bezeichnet. Der Patriach
 berichtet im gleichen Text auch über Bettler, die den Weg zum Martyrium
 säumten (PO XXXVI 4, S. 570-572). Lit.: <bibl><ref
 target="Alpi_2006"><title>Alpi (2006)</title></ref></bibl>, S. 240 Anm.
 111; <bibl><ref target="Mayer_Allen_2012"><title>Mayer, Allen
 (2012)</title></ref></bibl>, 89f.

 (B.O., F.B.)</p>
                    </item>
                </list>
                <list>
                    <item corresp="#K002510" xml:space="preserve">
                        <ref>10|11</ref>
                        <p><label>πραιδεύσαντες:</label>
  Lehnwort aus dem Lateinischen von <emph
 rend="italics">praedari</emph> bzw. <emph
 rend="italics">praeda</emph>: <ref target="#K002485">2, 7</ref>.

 (F.B.)</p>
                    </item>
                </list>
                <list>
                    <item corresp="#K002239" xml:space="preserve">
                        <ref>12|5</ref>
                        <p><label>καὶ πήξαντες ἐκεῖ τὸν τίμιον σταυρὸν ἐποίησαν γενέσθαι μαρτύριον τοῦ ἁγίου Λεοντίου:</label>
  Der Text ist ziemlich vage, deutet aber an, dass es die Randalierer
 gewesen seien, die die Synagoge in ein <emph
 rend="italics">Martyrium</emph> verwandelt hätten. Es ist aber
 unwahrscheinlich, dass sie die Zeit für eine ordnungsgemäße Einweihung
 hatten. In Wirklichkeit war es Severos, der das <emph
 rend="italics">Martyrium</emph> am 18. Juni 513 weihte. Es war dem Hl.
 Leontios von Tripolis gewidmet. Severos hatte die Taufe im Heiligtum
 des phönizischen Märtyrers in Tripolis erhalten, und ließ, nachdem er
 Patriarch von Antiochia geworden war, die Reliquien des Heiligen nach
 Daphne überführen. Severos selbst berichtet dies alles in zwei
 Predigten: Homilie 27 (PO XXXVI 4, S. 558--572) und Homilie 50 (PO XXXV
 3, S. 358--366). Der Verfasser dieser Passage der <emph
 rend="italics">Chronographia</emph>, der sich sonst über die Vorgänge
 in Antiochia sehr gut informiert zeigt, dürfte auch diese Tatsachen
 gewusst haben. Mit der Verlegung der Einrichtung des Martyriums sechs
 Jahre vor die Weihung durch Severos möchte der Autor daher
 möglicherweise diesen vor dem Vorwurf schützen, einen Aufstand
 ausgenutzt zu haben. <bibl><ref target="Alpi_2006"><title>Alpi
 (2006)</title></ref></bibl>, S. 239f.

 (B.O.)</p>
                    </item>
                </list>
                <list>
                    <item corresp="#K002570" xml:space="preserve">
                        <ref>20|3</ref>
                        <p><label>μετὰ Γοτθικῆς βοηθείας:</label>
  Über gotische Verbände als Kontingente der römischen Armee in Buch XVI:
 <ref target="#K002569">16, 3</ref>. Zu Verwendung und Bedeutung des
 Wortes βοήθεια in der <emph rend="italics">Chronographia</emph>: <ref
 target="#K000789">1, 9</ref>.

 (B.O., F.B.)</p>
                    </item>
                </list>
                <list>
                    <item corresp="#K002388" xml:space="preserve">
                        <ref>22|2</ref>
                        <p><label>θυσιαστηρίου:</label>
  Das Wort wird u.a. von LSJ, <emph rend="italics">s.v.</emph>
 θυσιαστήριον mit Altar übersetzt. Nimmt man die Formulierung der <emph
 rend="italics">Chronographia</emph> jedoch ernst (ὑποκάτω τῆς ἁγίας
 τραπέζης τοῦ θυσιαστηρίου), ergäbe sich eine unsinnige Dopplung (etwa:
 "unter dem Heiligen Altar des Altars"; <ref target="#K001778">18,
 128</ref>). Es muss sich daher um den Raum handeln, in dem der Altar
 steht, was auch der Verwendung des Wortes im weiteren Verlauf der <emph
 rend="italics">Chronographia</emph> entspricht (<ref
 target="#K001776">18, 128</ref>; s. auch Mal. XVIII 115). Verwendet
 wird das Wort θυσιαστηρίον in der <emph
 rend="italics">Chronographia</emph> nur selten. Dreimal kommt es bei
 Mal. XVI 6 vor, außerdem wird es zweimal gegen Ende der <emph
 rend="italics">Chronographia</emph> verwendet: einmal bei Mal. XVIII
 115 und einmal - dank der Ergänzung durch <bibl><ref
 target="Thurn_2000"><title>Thurn (2000)</title></ref></bibl>, 420
 (dazu: <ref target="#K001615">18, 128</ref>) - bei Mal. XVIII 128.
 Durch die <emph rend="italics">Fragmenta Tusculana</emph> ist es
 darüber hinaus noch zwei weitere Male für Malalas belegt. Der
 entsprehende Passus wurde von <bibl><ref
 target="Thurn_2000"><title>Thurn (2000)</title></ref></bibl>, 270 als
 Mal. XIII,45a erfasst (<ref target="#K002395">13, 45</ref>). Das dichte
 Beisammenliegen der drei Belegstellen in Mal. XVI 6 ist somit
 auffällig. Wenn <bibl><ref target="Thurn_Meier_2009"><title>Thurn,
 Meier (2009)</title></ref></bibl>, 324 θυσιαστηρίον zweimal mit
 Opferraum und einmal mit Allerheiligstes übersetzen, wird daher durch
 die sprachliche Variation der Akzent unterschlagen, den die <emph
 rend="italics">Chronographia</emph>, wohl um die Ungeheuerlichkeit zu
 betonen, auf genau dieses Detail der Vorgänge gelegt hat: Die Tötung
 eines Schutzsuchenden in einer Kirche stellt schweres Unrecht dar, das
 Niederstechen im Altarraum ist jedoch ein noch gravierenderes Vergehen.

 (F.B.)</p>
                    </item>
                </list>
                <list>
                    <item corresp="#K002056" xml:space="preserve">
                        <ref>31f.|7</ref>
                        <p><label>κατέναντι τῆς λεγομένης Ῥουφίνου βασιλικῆς:</label>
  Zur Basilika des Rufinus: <ref target="#K002053">13, 3</ref>.

 (J.B.)</p>
                    </item>
                </list>
                <list>
                    <item corresp="#K002957" xml:space="preserve">
                        <ref>39|1</ref>
                        <p><label>ἔφυγεν ὁ κόμης τῆς ἀνατολῆς εἰς Ἀλεξάνδρειαν τὴν Καμβίωσαν:</label>
  Gemäß Joh. Nik. LXXXIX,28 floh Prokopios (<ref
 target="#K002697">16, 6</ref>) nach Konstantinopel zum Kaiser. Zum
 hier gemeinten Alexandria: <ref target="#K002698">16, 6</ref>; zum
 Amt des <emph rend="italics">comes Orientis</emph>: <ref
 target="#K002283">13, 4</ref>.

 (F.B.)</p>
                    </item>
                </list>

            <!-- Kommentar Ende -->
            </div>
  
            <!-- Bibliographie -->
            <div type="bibliography">
                <listBibl>
    
                    <bibl xml:id="Alpi_2006" xml:space="preserve">
                          Alpi (2006): Alpi, Frédéric Nicolas: 
                        L’orientation christologique des livres XVI et XVII de Malalas. Les règnes d’Anastase (491–518) et de Justin Ier (518–527). 
                        Recherches sur la Chronique de Jean Malalas II 2006, 227–242
                    </bibl>
      
                    <bibl xml:id="Baldwin_1981b" xml:space="preserve">
                          Baldwin (1981b): Baldwin, Barry: 
                        Missing Persons. 
                        Medieval Prosopography 1981, 1-9
                    </bibl>
      
                    <bibl xml:id="Baldwin_1982" xml:space="preserve">
                          Baldwin (1982): Baldwin, Barry: 
                        Some Addenda to the Prosopography of the Later Roman Empire. 
                        Historia 1982, 97-111
                    </bibl>
      
                    <bibl xml:id="Cameron_1973" xml:space="preserve">
                          Cameron (1973): Cameron, Alan: 
                        Porphyrius the charioteer. 
                        Oxford 1973
                    </bibl>
      
                    <bibl xml:id="Cameron_1976" xml:space="preserve">
                          Cameron (1976): Cameron, Alan: 
                        Circus factions: Blues and Greens at Rome and Byzantium. 
                        Oxford 1976
                    </bibl>
      
                    <bibl xml:id="Hellenkemper_Hild_1986" xml:space="preserve">
                          Hellenkemper, Hild (1986): Hellenkemper, Hansgerd/Hild, Friedrich: 
                        Neue Forschungen in Kilikien. 
                        Wien 1986
                    </bibl>
      
                    <bibl xml:id="Hild_Hellenkemper_1990" xml:space="preserve">
                          Hild, Hellenkemper (1990): Hild, Friedrich; Hellenkemper, Hansgerd: 
                        Tabula Imperii Byzantini 5: Kilikien und Isaurien. 
                        Wien 1990
                    </bibl>
      
                    <bibl xml:id="Honigmann_1951" xml:space="preserve">
                          Honigmann (1951): Honigmann, Ernest: 
                        Évêques et évêchés monophysites d’Asie antérieure au VIe siècle (Corpus Scriptorum Christianorum Orientalium, vol. 127; Subsidia, tome 2). 
                        Louvain 1951
                    </bibl>
      
                    <bibl xml:id="Jeffreys_Jeffreys_Scott_1986" xml:space="preserve">
                          Jeffreys, Jeffreys, Scott (1986): Jeffreys, Elizabeth/Jeffreys, Michael/Scott, Roger: 
                        The Chronicle of John Malalas. A Translation. 
                        Melbourne 1986
                    </bibl>
      
                    <bibl xml:id="Miller_1916" xml:space="preserve">
                          Miller (1916): Miller, Konrad: 
                        Itineraria Romana. Römische Reisewege an der Hand der Tabula Peutingeriana. 
                        Stuttgart 1916
                    </bibl>
      
                    <bibl xml:id="Montinaro_2013" xml:space="preserve">
                          Montinaro (2013): Montinaro, Federico: 
                        Les premières commerciaires byzantins. 2013, 351-538
                    </bibl>
      
                    <bibl xml:id="Montinaro_2017" xml:space="preserve">
                          Montinaro (2017): Montinaro, Federico: 
                        Killing “Empire”. 
                        The Journal of European Economic History 2017, 165-172
                    </bibl>
      
                    <bibl xml:id="Thurn_Meier_2009" xml:space="preserve">
                          Thurn, Meier (2009): Thurn, Johannes/Meier, Mischa: 
                        Johannes Malalas Weltchronik.. 
                        Stuttgart 2009
                    </bibl>
      
                    <bibl xml:id="Thurn_2000" xml:space="preserve">
                          Thurn (2000): Thurn, Johannes: 
                        Ioannis Malalae Chronographia. 
                        Berolini et Novi Eboraci 2000
                    </bibl>
      
         </listBibl>
     </div>
    
      </body>
    </text>

</TEI>